Chăm sóc hamster mùa nóng là việc các sen cần đặc biệt chú ý, vì mùa hè ở Việt Nam nóng và oi, nhiều ngày nhiệt độ trong phòng lên rất cao. Hamster có cơ thể nhỏ, bộ lông dày và gần như không có cách tự làm mát hiệu quả như con người. Chỉ cần để chuồng sai chỗ hoặc quên kiểm tra nước uống một buổi chiều nắng gắt là boss đã có thể bị sốc nhiệt.
Bài viết này tổng hợp những kinh nghiệm thực tế giúp các sen giữ hamster khỏe mạnh qua mùa nóng. Nếu bạn mới bắt đầu, hãy đọc thêm hướng dẫn cách nuôi chuột hamster cho người mới để nắm các kiến thức nền tảng.
Mục lục
Vì sao hamster chịu nóng kém?
Hamster có nguồn gốc từ những vùng khô, nơi chúng tránh nóng bằng cách đào hang sâu dưới lòng đất và chỉ ra ngoài khi trời mát. Khi nuôi trong chuồng, chúng không còn hang sâu để trốn, nên hoàn toàn phụ thuộc vào môi trường mà sen tạo ra.
Ngoài ra, hamster không thể đổ mồ hôi để hạ nhiệt như người. Bộ lông dày giữ nhiệt tốt vào mùa lạnh nhưng lại trở thành bất lợi khi trời oi bức. Các giống lông dài như hamster Bear (Syrian lông dài) hoặc những bé đang béo, đã lớn tuổi, đang mang thai thường chịu nóng kém hơn và cần được để ý kỹ hơn.
Dấu hiệu hamster đang bị nóng
Hãy quan sát boss thường xuyên trong những ngày nắng, nhất là buổi trưa và đầu giờ chiều. Một số dấu hiệu cho thấy hamster đang khó chịu vì nóng:
- Nằm dài, ép bụng xuống sàn chuồng hoặc chỗ mát, nằm duỗi thẳng người thay vì cuộn tròn.
- Ít chạy wheel, lờ đờ, phản ứng chậm khi được gọi hay chạm vào.
- Thở nhanh, thở gấp, có thể há miệng để thở.
- Bỏ ăn hoặc ăn ít hơn bình thường, uống nước nhiều hơn.
- Lông quanh miệng, cằm bị ướt do chảy nước dãi.
Nếu thấy hamster mềm nhũn, không đứng vững, co giật hoặc gần như không phản ứng, đó có thể là tình trạng sốc nhiệt nghiêm trọng và cần xử lý ngay.
Cách chăm sóc hamster mùa nóng đúng cách
1. Đặt chuồng ở vị trí thoáng mát
Vị trí đặt chuồng quyết định phần lớn việc hamster có chịu được mùa hè hay không. Một vài nguyên tắc nên nhớ:
- Không để chuồng gần cửa sổ có nắng chiếu trực tiếp, ban công, sân thượng hay mái tôn.
- Tránh đặt gần tủ lạnh, bếp, máy tính, tivi hoặc những thiết bị tỏa nhiệt.
- Chọn góc phòng thoáng, có không khí lưu thông nhưng không bị gió quạt thổi thẳng vào.
- Đặt chuồng trên kệ hoặc bàn thay vì sát nền nhà ở những phòng hấp nhiệt; ngược lại, nếu nền gạch mát thì có thể đặt thấp nhưng tránh chỗ ẩm.
Nếu căn phòng vẫn quá nóng vào buổi trưa, hãy chuyển chuồng sang phòng mát nhất trong nhà.
2. Chọn chuồng thông thoáng
Bể kính hoặc hộp nhựa kín giữ nhiệt và hơi ẩm khá nhiều. Vào mùa hè, chuồng có nắp lưới hoặc nhiều mặt thoáng sẽ giúp không khí lưu thông tốt hơn. Nếu đang dùng bể kín, hãy thay nắp đặc bằng nắp lưới chắc chắn để boss không trốn ra ngoài.
Chuồng rộng cũng giúp hamster có nhiều khoảng trống để tự tìm chỗ mát. Tránh nhồi quá nhiều đồ chơi, nhà ngủ bằng nhựa kín trong không gian chật.
3. Điều chỉnh lớp lót chuồng
Mùa đông sen thường lót dày để boss đào hang giữ ấm, nhưng mùa hè nên lót vừa phải. Ưu tiên các loại lót thấm hút tốt, ít bụi như giấy lót hoặc mùn cưa chuyên dụng cho thú nhỏ. Thay lót thường xuyên hơn vì nước tiểu kết hợp với nhiệt độ cao dễ sinh mùi và ẩm mốc, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
Không nên dùng bông gòn hay vải nỉ làm ổ trong mùa nóng vì chúng giữ nhiệt và có thể quấn vào chân hamster.
4. Tạo những “góc mát” trong chuồng
Đây là mẹo đơn giản nhưng rất hiệu quả. Một số cách nhiều sen áp dụng:
- Tấm đá, gạch men hoặc đá hoa cương nhỏ: đặt một viên gạch men sạch hay tấm đá phẳng trong chuồng để hamster nằm lên. Bề mặt đá giữ mát lâu hơn lớp lót.
- Nhà gốm, nhà sứ: nhà ngủ bằng gốm mát hơn hẳn so với nhà nhựa. Có thể để nhà gốm trong ngăn mát tủ lạnh một lúc rồi lau khô trước khi đặt lại vào chuồng.
- Chai nước đông lạnh: cho nước vào chai nhựa, đông đá, quấn một lớp khăn mỏng bên ngoài rồi đặt ở một góc chuồng. Hamster sẽ tự lại gần khi thấy nóng và tránh ra khi thấy đủ mát.
Lưu ý: luôn để hamster có lựa chọn di chuyển ra xa nguồn lạnh. Không cho hamster tiếp xúc trực tiếp với đá lạnh, không đặt đá viên vào chuồng, vì thay đổi nhiệt độ đột ngột cũng có hại.
5. Luôn đủ nước sạch
Mùa nóng, hamster uống nhiều nước hơn bình thường. Hãy:
- Thay nước mỗi ngày, kể cả khi bình vẫn còn nước, vì nước để lâu trong thời tiết nóng dễ bị ấm và nhiễm khuẩn.
- Kiểm tra đầu bình nước có chảy đều không, không bị kẹt bi hay rò rỉ làm ướt chuồng.
- Có thể đặt thêm một chén nước nông, nặng, khó lật để boss uống dễ hơn.
- Dùng nước sạch ở nhiệt độ phòng hoặc hơi mát, không dùng nước đá lạnh.
6. Điều chỉnh chế độ ăn
Ngoài thức ăn khô hằng ngày (xem thêm thức ăn nên và không nên cho hamster ăn), sen có thể bổ sung một lượng nhỏ rau củ giàu nước để boss thêm nước và cảm thấy dễ chịu, ví dụ một miếng dưa leo nhỏ, một ít bí ngòi hay cà rốt. Chỉ cho lượng nhỏ, vài lần mỗi tuần, vì ăn quá nhiều rau mọng nước có thể khiến hamster bị tiêu chảy.
Đừng quên dọn sạch phần rau thừa sau vài giờ. Trời nóng làm rau quả hỏng rất nhanh, hamster lại có thói quen giấu đồ ăn vào ổ, nên rau thối dễ gây bệnh đường ruột. Với các giống hamster lùn như chuột hamster Robo, nên hạn chế trái cây ngọt và hỏi ý kiến bác sĩ thú y nếu muốn bổ sung thường xuyên.
7. Dùng quạt và điều hòa đúng cách
Quạt và điều hòa giúp cả căn phòng mát hơn, nhưng cần dùng đúng cách:
- Không để quạt thổi thẳng vào chuồng; nên để quạt hướng ra chỗ khác để làm không khí trong phòng lưu thông.
- Không đặt chuồng ngay dưới hoặc trước luồng gió điều hòa.
- Giữ nhiệt độ phòng ở mức mát vừa phải, không cần để quá lạnh. Một cách dễ nhớ: nếu sen thấy căn phòng mát mẻ, dễ chịu thì thường boss cũng thấy thoải mái.
- Hạn chế bật tắt điều hòa liên tục khiến nhiệt độ lên xuống đột ngột.
Một chiếc nhiệt kế nhỏ đặt cạnh chuồng sẽ giúp sen biết chính xác nhiệt độ thực tế nơi boss sống, thay vì chỉ ước chừng.
8. Không tắm nước cho hamster
Nhiều sen thấy trời nóng nên muốn tắm cho boss cho mát. Đây là sai lầm thường gặp. Tắm nước làm hamster bị căng thẳng, lông lâu khô, dễ cảm lạnh và mắc bệnh. Hamster tự làm sạch lông bằng cách lăn trong cát tắm chuyên dụng, vì vậy chỉ cần cung cấp một khay cát tắm sạch là đủ.
9. Hạn chế vận chuyển và chơi đùa giờ nóng
Tránh mang hamster ra ngoài, đi xe hoặc di chuyển xa vào những giờ nắng gắt. Không bao giờ để hamster trong ô tô đóng kín hay trong túi, hộp kín dưới trời nắng, dù chỉ vài phút. Nếu bắt buộc phải di chuyển, hãy chọn sáng sớm hoặc chiều tối, dùng hộp vận chuyển thoáng khí và che nắng cẩn thận.
Hamster vốn hoạt động mạnh vào ban đêm, nên sen cũng nên dời giờ chơi với boss sang buổi tối khi trời đã mát.
Xử lý khi hamster có dấu hiệu sốc nhiệt
Nếu nghi ngờ hamster bị sốc nhiệt, hãy bình tĩnh và làm theo các bước sơ cứu cơ bản:
- Nhẹ nhàng đưa hamster ra khỏi chỗ nóng, chuyển đến nơi thoáng mát, yên tĩnh.
- Đặt boss lên một chiếc khăn mát hơi ẩm hoặc bề mặt gạch mát. Có thể dùng khăn ẩm lau nhẹ ở tai và bàn chân.
- Tuyệt đối không ngâm hamster vào nước lạnh và không chườm đá trực tiếp, vì hạ nhiệt quá nhanh có thể gây sốc.
- Nếu hamster còn tỉnh, để sẵn nước sạch cho boss tự uống. Không cố ép hoặc nhỏ nước vào miệng khi boss đang lả, vì dễ bị sặc.
- Liên hệ và đưa hamster đến bác sĩ thú y càng sớm càng tốt, nhất là phòng khám có kinh nghiệm với thú nhỏ (exotic). Kể cả khi boss có vẻ đã hồi lại, vẫn nên cho bác sĩ kiểm tra.
Lưu ý: Các bước trên chỉ mang tính sơ cứu ban đầu. Mỗi bé hamster có thể trạng khác nhau, vì vậy hãy để bác sĩ thú y thăm khám và tư vấn cụ thể cho trường hợp của boss nhà bạn. Không tự ý cho hamster dùng thuốc của người.
Bảng kiểm tra nhanh mỗi ngày trong mùa nóng
- Chuồng có bị nắng chiếu vào giờ nào trong ngày không?
- Nước uống đã được thay mới và đầu bình chảy tốt chưa?
- Có rau, trái cây thừa bị giấu trong ổ không?
- Lớp lót có bị ẩm, có mùi không?
- Trong chuồng có ít nhất một góc mát cho boss nằm không?
- Boss có ăn uống, chạy nhảy bình thường vào buổi tối không?
Kết luận
Chăm sóc hamster mùa nóng không khó, chỉ cần sen để ý hơn một chút: đặt chuồng đúng chỗ, giữ chuồng thông thoáng, luôn có nước sạch, tạo góc mát và theo dõi biểu hiện của boss mỗi ngày. Phòng bệnh luôn dễ hơn chữa bệnh, nhất là với một con vật nhỏ và nhạy cảm như hamster. Nếu thấy boss có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào kéo dài, đừng ngần ngại đưa bé đến bác sĩ thú y để được kiểm tra kịp thời.
